Vorige donderdag naar het GRP seminarie 'innovatie, tijd voor lef' geweest.
Met een variant op het thema 'build it and they will come' claimde Stefan Lameire van RMB dat een groter en groeiend aanbod van (digitale) media kanalen tot meer fragmentatie bij kijkers zou leiden.
Dat het kijkgedrag in Frankrijk na de introductie van digitale tv versnipperde is een gegeven. Maar net vorige week kwam het jaarraport van Spot.nl, het Nederlandse kenniscentrum voor televisie, uit dat voor Nederland eerder op de omgekeerde beweging aangeeft : de marktleiders lijken - tenminste binnen de 'lean back' omgeving - juist hun marktaandeel te vergroten. Dus rest de vraag welke richting we in Vlaanderen - met een rijke geschiedenis aan programma's genre 'Van Vlees en Bloed' die quasi iedereen bijna naoorlogsgewijs aan de buis kluisteren - zullen uitgaan?
Namiddag was een - als altijd - opgemerkte spreker Gabriel Fehervari van Exqi. Je kan Fehervari niet verwijten dat hij geen visie heeft of dat hij deze niet kan overbrengen. En bij Exqi lijkt er in elk geval nagedacht te worden over kleine, slimme innovaties die tot kostenbesparingen leiden, op een niveau dat we niet in de meer traditionele mediahuizen terugvinden.
Maar helaas kan in je in media ondanks alle slimme innovaties maar beperkt 'bootstrappen'. Koken kost geld en je moet in staat zijn om je aanloopverliezen te financieren. Media worden immers ingekocht door media bureaus, voor rekening van hun eindklant, de adverteerder. Media bureaus juichen doorgaans elk initiatief toe dat hen toelaat doelgroepen efficiënter (in alle betekenissen van het woord) te bereiken. Maar je kan van een media bureau als dienstenleverancier niet verwachten dat het risico's gaat nemen met de middelen van die eindklant. Dus wil een mediabureau overtuigd worden van de slaagkansen van een project. En daarvoor is een visie alleen onvoldoende. Een aantrekkelijk zendschema, een verantwoording (goede kijkcijfers) en een garantie op continuiteit (financiering) gaan bepalen wanneer en in welke mate mediabureaus overstag gaan. Tien jaar terug deed ik met "Metro" de ronde langs de mediabureaus, dus ik spreek uit ervaring. Dat de goegemeente bijzonder kritisch is over het project van Fehervari is dus meer dan het onbegrip waarmee iemand die zijn hoofd boven het maaiveld uitsteekt, onvermijdelijk begroet wordt.
Een veel interessantere vraag is of Fehervari er zal in slagen om de synergieën tussen de medium types ("Exqi tv-print-radio-mobiel-narrowcasting ...") te realiseren. Ook dat vraagt om een hele slimme aanpak. Het kan, maar de praktijk / ervaring leert dat een project als dit de wet van samengestelde kansen volgt : elk onderdeel moet succesvol zijn of het geheel gaat onderuit. En keer op keer succesvol zijn gaat stelt de kansrekening op de proef. Want "aanverwante sectoren" blijken bij analyse achteraf vaak veel minder verwant dan eerst gedacht, zo leren toch heel wat cases uit Harvard Business Review.
'Unbundling' was één van eerste de 'buzzwords' die het disruptieve karakter van het internet karakteriseerden. Een muziekliefhebber kocht geen album meer, maar laadde gewoon die tracks af die hem of haar interesseerden. Hetzelfde voor nieuwsmedia. Google en Google news waren er verantwoordelijk voor dat surfers rechtstreeks op een artikel belanden en niet via de thuispagina / voorpagina van de website.
Die 'atomisatie' lijkt een nieuwe versnelling gevonden te hebben. De Financial Times beschrijft in 'Friends, not editors shape internet habits' hoe sociale netwerken als facebook en twitter steeds meer het nieuwsmenu van lezers bepalen, en daarmee redacteuren buitenspel zetten.
Daarmee wordt ook één van de belangrijkse motieven om media te gebruiken (sociale integratie) op zijn kop gezet : vroeger moest je media volgen om straks mee te kunnen praten en in interactie met anderen te gaan. Een artikel in krant of tijdschrift was een 'ervaringsgoed', je wist pas na het (al was het maar ten dele) lezen van een stuk of het interessant of relevant was, je wist pas veel later of je deze kennis in een gesprek kon gebruiken.
Vandaag worden de rollen omgekeerd : er is eerst de interactie en die bepaalt mee welke media je gaat consumeren. De 'sociale winst' voor de eindconsument blijft dezelfde, voor de media bouwer is dit wel een wereld van verschil en nog maar eens een indicatie dat de lat steeds hoger komt te liggen en de waarde van je merk als paraplu boven je aanbod ook niet zaligmakend is.
Overigens hoeft het hier met die atomisatie niet op te houden. Blogger Martin Belham stelt voor om artikels niet langer als één tekst te schrijven, maar al van bij het concept op te splitsen in eenheden (wie, wat, waar, wat, wanneer ...) die verder gefilterd en gemixt kunnen worden om de meest relevante ervaring voor nieuwsconsumtenten te genereren. Iets waar voorstellen voor microformats voor nieuws voorzichtig een begin mee maken. Fijn voor de aggregatoren, fijn voor de eindgebruiker, maar helaas ook weinig soelaas voor het zakenmodel voor mediabedrijven.
Het team achter Google News plaatste vorige week deze video online met tips hoe uitgevers beter kunnen scoren in de zoekgigants nieuws aggregator. Een aantal onderwerpen zijn heel erg basic, maar naar het einde toe vallen er voor media bouwers wel een aantal interessante tips te rapen :
- Gebruik grote foto's (niet doorklikbaar) en zo dicht mogelijk bij de titel. Zorg niet alleen voor een ALT tag, maar ook voor een CAPTION.
- Artikels: plaats zeker datum tussen titel en body tekst, en splits de body tekst niet op. Titels blijven belangrijk
- Keywords in de titel zijn prima, maar zorg ook voor een cijfercode van minstens 3 getallen. Hier speelt de wet van de remmende voorsprong : nieuwssites hadden vroeger vaak een structuur genre ".../article?id=123..." en blijkbaar is de Google news robot daar nog steeds op ingesteld.
